Alfajiri ya Kongowea ilianza kabla jua halijatokea. Barafu ililia ndani ya maboksi, visu viligonga mbao, na wauzaji walipaza sauti za bei kana kwamba kila samaki alikuwa na siri yake. Khamis na Asha walitembea kati ya meza zenye maji ya chumvi hadi Salma alipowatambua. Hakuwasalimia. Badala yake, alinyanyua samaki mkubwa wa taa na kuutupa miguuni mwa Khamis.
“Usiiache hapo,” alisema kwa sauti ya kuudhi. “Nunua au ondoka.”
Khamis alipoinama kuuchukua, vidole vyake viligusa flash drive iliyolowa chini ya gamba. Aliificha ndani ya mfuko wa vest bila kuangalia. Salma aliendelea kupangusa samaki kana kwamba hawajawahi kuonana. Upande wa pili wa soko, wanaume wawili waliovaa mashati meupe walikuwa wameegemea lori la barafu. Mmoja alikuwa akihesabu noti. Mwingine alimwangalia Salma kuliko alivyoangalia bidhaa.
“Mnanunua nini?” Salma aliuliza kwa sauti kubwa.
“Kilo mbili za kaa,” Asha akajibu, akionyesha mkoba wake kama mwanamke aliyekuja kupika. “Na ushauri wa kupika.”
Salma aliweka kaa kwenye mfuko wa plastiki. “Ushauri wangu ni msinunue madeni.”
Khamis alipeleka flash drive kwa Asha chini ya meza. Asha akaiunganisha kwenye simu yake kwa kiunganishi. Kulikuwa na video yenye mwanga wa mbali baharini: taa tatu za jahazi, namba M7 kando ya kontena, na rekodi fupi ya Yusuf ndani ya studio akigonga mlango.
“Nipe dakika moja tu,” sauti ya Yusuf ilisema. “Nimeleta namba ya muhuri.”
Video ikakatika. Khamis alihisi shingo yake ikikaza. Yusuf alikuwa hai alipofika studio. Salma aliendelea kupanga kaa, lakini macho yake yalimuomba asiseme chochote.
Mmoja wa wanaume weupe alifika mezani. “Dada Salma,” alisema kwa upole wa mtu anayejua watu wanamsikiliza. “Bosi amesema deni lako linahitaji kuhesabiwa leo.”
“Ninahesabu kila siku,” Salma akasema.
“Basi hesabu kwa usahihi.” Alitazama Khamis. “Na hawa wateja wako wanaonekana wanajua vitu visivyohusu samaki.”
Khamis alijifanya kukasirika. “Nimekuja kununua. Huyu mama anataka bei ya watu wa hoteli.”
Salma alimrushia gamba la kaa begani. Watu wawili wa karibu wakacheka. Kicheko hicho kilimpa Khamis nafasi ya kumtazama Asha. Aligusa sikio lake mara mbili: mpango.
Asha alitoa simu yake na kupiga namba kwa sauti. “Ndiyo, afisa? Malipo ya deni la Salma yako tayari. Tunahitaji tu mtu aje athibitishe flash—” Alinyamaza kana kwamba amekosea neno. Kisha akaongeza, “Namaanisha faili ya malipo.”
Mtu mweupe aliyekuwa karibu akawa makini mara moja. “Flash drive iko wapi?”
Salma akamtazama kwa woga ulio wazi sana. Khamis alijua walikuwa wamemvuta kwenye mstari hatari. Alisogeza mfuko wa kaa chini ya meza, akautupa kwa kijana aliyekuwa akipita. “Chukua hii, usikimbie,” alisema. Ndani yake hakukuwa na flash drive; Asha alikuwa tayari ameweka data kwenye simu yake. Lakini mtu yule aliamini alichotaka kuamini. Alimfuata kijana kwa kasi, na mwenzake akafuata.
“Sasa,” Salma alinong’ona.
Khamis alimpeleka nyuma ya lori la barafu, ambapo harufu ya samaki ilifunika sauti zao. “Kwa nini Rehema?”
Salma aliweka mkono tumboni mwake kana kwamba deni lenyewe linamuuma. “Kenga alikuwa na video ya baba yenu. Alimwambia Rehema akipinga, watu wote wataambiwa baba yake aliiba mafuta. Nilimwona Musa akimpeleka kwenye ofisi. Nilikaa kimya kwa sababu nilikuwa na deni.”
“Na sasa unataka nini?”
“Nataka nisiwe tena mtu anayekaa kimya.” Alitoa simu ndogo yenye vitufe. “Nitumie hii. Nenda nayo kwa Baraka. Watu wa Kenga wanafikiri mimi nataka pesa, si kwamba nataka kuzungumza.”
Khamis aliichukua. “Hatakulipa deni lako kwa ushahidi.”
“Sikuomba unilipe.”
“Uliomba unisaidie?”
Salma alitikisa kichwa. “Nisaidie nitoke hapa nikiwa hai.”
Khamis alimwonyesha njia kati ya maboksi na akamwambia afuate mwanamke aliyekuwa akitoka na mizigo ya soko. Asha angepita baadaye na kumpa maelekezo ya Baraka. Kabla hawajaondoka, kijana wa kubeba mizigo alikuja mbio akiwa na bahasha ya kijivu.
“Asha Kilonzo?” aliuliza.
Asha akaitwaa. Ndani kulikuwa na wito wa polisi na jina lake kama mtuhumiwa wa kuiba vifaa vya Redio Bahari. Chini, kulikuwa na mstari mwingine: Khamis Mtevu aitwe kwa uchunguzi wa kuvuruga usalama wa bandari.
Wale wanaume weupe walirudi. Mmoja alichukua mkono wa Asha kabla hajaficha hati. “Unaweza kuja nasi sasa, au tunaweza kuita polisi mbele ya kila mtu.”
Khamis alitaka kusogea, lakini Asha alimzuia kwa macho. Salma tayari alikuwa anapotea kati ya soko, akiwa na simu ya siri na nafasi ndogo ya kuishi. Asha aliweka mikono mbele yake bila kutetemeka.
Khamis akabaki mahali alipo, akijua kuwa kumlinda Asha sasa kulimaanisha kuheshimu uamuzi wake wa kuingia kwenye rekodi rasmi.
Kabla gari la polisi halijafika, Khamis aliona yule mwanaume wa pili akizungumza na afisa kwa simu yake. Hiyo haikuwa taarifa iliyotokea ghafla; wito ulikuwa umeandaliwa kabla hawajafika sokoni. Asha akamsogelea Khamis kiasi cha kuweza kunong'ona.
“Nakala iko kwenye simu yangu, lakini PIN iko kwa Juma,” alisema. “Usijaribu kunitoa kwa nguvu. Fikisha Salma kwa Baraka.”
Khamis alitaka kupinga. Kumwacha Asha achukuliwe kulihisi kama kurudia tabia yake ya kuwalinda watu kwa kuwafungia kwenye uamuzi alioufanya mwenyewe. Akabadilisha swali. “Unataka nifanye nini?”
“Njoo kituoni na risiti ya flash drive. Lakini kwanza hakikisha Salma amevuka lango la soko.”
Salma alionekana kwa sekunde moja kati ya maboksi, akimpa ishara kwamba simu ya siri ilikuwa salama. Khamis akampigia Baraka kwa namba nyingine, akataja tu rangi ya nguo na njia ya kutoka. Wanaume wa Kenga walipogundua Salma hayupo, mmoja alirusha mfuko wa kaa chini. Mtego ulikuwa umefichuka, lakini shahidi alikuwa amechagua upande wake na alikuwa akiondoka akiwa na njia ya kuzungumza.
Polisi walipofika, hawakusikiliza maelezo ya samaki, flash drive, au Yusuf. Walimvalisha Asha pingu mbele ya soko. Afisa aliyeshika hati akataja jina la Khamis kwa sauti kubwa, kana kwamba kulitamka kungeifanya kesi iwe kweli.