Jumatatu asubuhi Mariam alijua kwamba ukimya unaweza kuwa na sauti.
Alipoingia kwenye corridor ya kidato cha mwisho, mazungumzo yaliyokuwa mbele yake yalipungua kwa namna ambayo haikuhitaji mtu aseme jina lake. Msichana mmoja aliyekuwa ameshikilia simu aliigeuza skrini kuelekea kifua. Wavulana wawili karibu na dirisha walitazamana, mmoja akatabasamu kwa haraka na kuangalia chini.
Mariam aliendelea kutembea.
Alikuwa amejiahidi akiwa kwenye daladala kwamba hatatembea kama mtu anayekimbia kesi. Alivaa sare yake vizuri, akafunga nywele kama kawaida, na kubeba folder yenye personal statement yake. Lakini kila hatua ilionekana kama ilipita katikati ya swali lilelile: *Mama yako ametuma kweli?*
Asha alikuwa amesimama karibu na mlango wa darasa.
“Habari,” Mariam alisema.
“Habari.”
Hakukuwa na kumbatio la kawaida wala mzaha kuhusu assembly ya Jumatatu. Asha alisubiri hadi wanafunzi wawili wapite, kisha akasema, “Nilikuuliza jana.”
“Ndiyo. Ni yeye.”
“Ulijua?”
“Hapana.”
Asha alimtazama usoni kwa muda. “Kabisa?”
Mariam alihisi neno hilo likimchoma zaidi kuliko alivyotarajia. “Kabisa.”
Asha akavuta pumzi. “Sawa.”
“Sawa gani?”
“Sawa ya nimekusikia. Si sawa ya nimeelewa kila kitu.”
Kengele ililia kabla Mariam hajajibu. Waliingia darasani, lakini ukawa mwanzo wa siku ambayo kila jambo dogo lilionekana kuwa na maana nyingine. Mwalimu alipomwomba Mariam kugawa karatasi, mtu nyuma alisema kwa sauti ndogo, “Special delivery.” Wengine wawili walicheka. Mwalimu hakusikia, au aliamua kutosikia.
Wakati wa break, Kelvin alimkuta kwenye corridor.
“Hujambo, Chairperson Junior?” alisema.
Mariam alisimama. “Usiniite hivyo.”
Kelvin aliinua mikono. “Sawa. Mimi nimeuliza tu kwenye group kama screenshot ni real.”
“Na sasa unajua.”
“Najua mama yako aliandika. Sijui school ilifanya nini baada ya hapo.”
“Hakuna ilichofanya.”
Kelvin alikunja mdomo. “Una uhakika?”
Mariam alitaka kumpita, lakini announcement ilitoka kwenye speaker ya corridor: wanafunzi wa leadership workshop waende registration desk kuthibitisha majina kabla ya saa nne.
Kelvin akamwangalia. “Wewe si ulikosa seat?”
“Ndiyo.”
“Basi hakuna shida.”
Aliondoka.
Dakika ishirini baadaye, Mariam aligundua kwamba kulikuwa na shida.
Alikuwa njiani kwenda library wakati coordinator wa workshop, Bwana Temba, alimwita kutoka kwenye desk iliyowekwa nje ya multipurpose room.
“Mariam Sengo?”
Alisimama. “Ndiyo.”
“Nimekuwa nakutafuta. Tumefungua nafasi moja. Unaweza kuingia.”
Kwa sekunde moja furaha ya kawaida ilimrukia kabla akili haijafika. Workshop hiyo ilikuwa na facilitator kutoka chuo cha karibu, na Mariam alikuwa ametaka sana session ya community interviewing. Alihisi tayari akifikiria notebook yake.
Kisha akaona Asha upande wa pili wa corridor. Kelvin pia alikuwa karibu na notice board.
“Imekuwaje nafasi imefunguka?” Mariam aliuliza.
Bwana Temba akatazama list yake. “Kulikuwa na mawasiliano jana. Tukaangalia numbers tena.”
“Mawasiliano gani?”
“Ah, si jambo kubwa. Parent side waliuliza kama tuna flexibility. Pia mmoja anaweza kutokuja.”
“Ni nani ameondolewa?”
“Hakuna aliyeondolewa.”
“Waitlist iko?”
Bwana Temba akasita. “Kuna majina kadhaa.”
“Nilikuwa namba ngapi?”
“Mariam, usifanye registration iwe hearing.”
“Sifanyi. Nataka kujua tu kama mtu aliyekuwa mbele yangu ameulizwa kwanza.”
Wanafunzi wawili waliokuwa wakisubiri kusaini waligeuka. Coordinator alishusha sauti. “Seat iko available. Ukiitaka, sign. Usipoitaka, tutampa mwingine.”
Mariam aliangalia kalamu iliyokuwa imefungwa kwa kamba kwenye clipboard. Kitu kilichokuwa rahisi Ijumaa sasa kilikuwa mtihani mbele ya watu.
“Mpigie wa kwanza kwenye waitlist.”
Bwana Temba alikodoa macho. “Una uhakika?”
“Ndiyo.”
“Workshop inaweza kukusaidia kwenye leadership application.”
“Ndio maana siwezi kuichukua bila kujua order.”
Asha alikuwa amekaribia. Hakusema chochote.
Bwana Temba akavuta list nyingine chini ya clipboard. “Fine. Tutawasiliana nao.”
Mariam aliondoka kabla uso wake haujaonyesha jinsi uamuzi huo ulivyomuumiza. Alipofika nyuma ya jengo la library, Asha alimfuata.
“Uliitaka hiyo workshop,” Asha alisema.
“Sana.”
“Basi kwa nini hukuchukua?”
“Kwa sababu alisema kulikuwa na mawasiliano jana.”
Asha alikaa kwenye ukingo wa flower bed. “Inawezekana seat ilikuwa halali.”
“Najua.”
“Hiyo ndiyo mbaya.”
Mariam alimwangalia.
Asha aliendelea, “Kama kila kitu sasa kinaweza kuwa favor au kinaweza kuwa coincidence, tutajuaje?”
“Ndio ninajaribu kukata hilo.”
“Kwa kukataa kila kitu?”
“Kwa kukataa kitu hiki.”
Asha akatikisa kichwa. “Mimi ningekuwa wewe sijui ningefanya nini.”
Mariam alikaa pembeni yake. Uwanja ulikuwa na kelele za wanafunzi wa break. Kwa mbali, van ya shule ilipita kuelekea gate.
“Nilimwambia mama asipige simu tena,” Mariam alisema.
“Alikubali?”
“Hakusema ndio.”
Asha alitoa sauti ndogo ya kukosa furaha. “Hapo ndipo shida.”
Baada ya break, habari ya kukataa seat ilizunguka haraka kuliko Mariam alivyotarajia. Wengine walisema alikuwa anajifanya. Mwingine alimwambia, “Respect, ningechukua tu.” Kelvin, kwa mshangao wake, hakumdhihaki. Alisema tu, “Waitlist ndiyo waitlist.”
Lakini Mariam hakuhisi ameshinda kitu. Alipita multipurpose room wakati workshop imeanza na kusikia vicheko ndani. Kupitia mlango ulioachwa wazi aliona facilitator akiandika *Listening Before Leading* ubaoni.
Alikuwa amekataa kitu ambacho angeweza kujifunza kwa sababu hakuweza kuamini njia iliyomfikisha kwake.
Jioni, Bi. Halima alimkuta akikusanya makala za newspaper room.
“Nimesikia kuhusu workshop,” mwalimu alisema.
Mariam alijikaza. “Nimevunja rule?”
“Hapana. Ulikuwa na haki kukataa.”
“Kulikuwa na order ya waitlist?”
Halima hakujibu moja kwa moja. “Coordinator ndiye anasimamia.”
“Hiyo si answer.”
Halima akamtazama kwa makini. “Mariam, siku hizi watu wanaangalia kila hatua. Wewe pia. Usijiumize kwa kujaribu kuthibitisha kitu kwa kila dakika.”
“Na nifanye nini?”
“Endelea kufanya kazi yako.”
Mariam alitaka kuamini kwamba hilo lilitosha.
Walipotoka newsroom, Asha alikuwa akimsubiri kwenye ngazi. Walitembea hadi gate pamoja. Kwa dakika kadhaa walizungumza kuhusu homework, bei ya juice kantini, na teacher wa chemistry aliyekuwa ametoa assignment ndefu. Ilikuwa karibu kawaida.
Kisha Asha akasimama kabla ya njia zao kutengana.
“Ulichofanya leo ilikuwa sawa,” alisema.
Mariam alihisi pumzi ikirudi. “Asante.”
Lakini Asha hakutabasamu.
“Usinishukuru bado.”
“Kwa nini?”
Asha aliangalia wanafunzi waliokuwa wakitoka gate, kisha akarudisha macho kwa rafiki yake.
Asha hakushukuru kwa uamuzi wake; aliuliza tu, **“Na zile nyingine ambazo hatukuziona je?”**
---