Juma Mbele alirudi nyumbani baada ya saa tatu usiku akiwa na mfuko wa karatasi wenye risiti za duka na simu iliyokuwa ikiwaka kila baada ya dakika chache. Kwenye skrini, kundi la zamani la wafanyakazi lilijaa pongezi. Hassan Kweka alikuwa ametuma picha nyingine ya kile alichokiita “matokeo ya wiki.” Namba zilikuwa za kijani, mshale ulipanda, na chini yake kulikuwa na ujumbe mfupi: *Tulivumilia, sasa tunavuna.*
Juma aliweka simu kifudifudi mezani kabla Mariam hajaiona. Alifanya hivyo kwa mazoea, si kwa mpango. Hapo ndipo alipojua kuwa siri aliyokuwa akijiambia ni ya muda ilikuwa imekuwa tabia.
Mariam alikuwa amekaa na daftari la shule, akihesabu ada ambazo wazazi kadhaa walikuwa wameomba kuchelewesha. “Umerudi na uso wa mtu aliyefunga duka bila kufunga mawazo,” alisema bila kuinua macho.
“Ni uchovu tu.”
“Uchovu haukufanyi ufiche simu.”
Juma alitaka kucheka. Hakupata sauti. Asha, binti yao, alikuwa sakafuni karibu na soketi, akifanya kazi ya darasani kwenye kompyuta ndogo. Hakusema chochote, lakini alitazama wazazi wake kwa muda wa kutosha kumfanya Juma ahisi nyumba yote ilikuwa imesimama kusubiri.
Mariam alisukuma daftari pembeni. “Nyumba ya Mtoni iliuzwa mwezi uliopita. Ulisema fedha zilikwenda kulipa deni la duka na kuongeza stock. Leo supplier amenipigia kwa sababu namba yangu iko kwenye fomu ya zamani. Amesema bado mnadaiwa. Juma, pesa ilienda wapi?”
Juma alikaa. Kiti kilitoa mlio mdogo, wa kawaida sana kwa habari aliyokuwa karibu kusema. Alisikia friji ikiwaka nyuma yao, sauti ndogo ya kawaida iliyofanya ukimya wa nyumba uwe mzito zaidi. “Sehemu ilikwenda dukani.”
“Na sehemu nyingine?”
“Hassan alikuwa na fursa.”
Mariam hakujibu mara moja. Alimtazama kana kwamba jina hilo lilikuwa limeingia chumbani kama mtu wa tatu. Hassan alikuwa amekula mezani kwao, alikuwa ameshika jeneza la baba yake Juma upande mmoja, alikuwa amewahi kuendesha gari usiku mzima kumpeleka Asha hospitali alipokuwa mdogo. Hilo ndilo lililofanya maelezo ya Juma yawe magumu zaidi, si rahisi.
“Fursa gani?”
“Uwekezaji. Anafanya soko kwa muda. Wale wa zamani wanajua.”
“Uwekezaji uko kwa jina lako?”
Juma alisita. “Anasimamia kwa kundi.”
“Kwa broker gani?”
“Hassan ndiye anashughulikia.”
Mariam alirudisha mgongo kwenye kiti. “Nimeuliza broker, si mtu.”
Juma alifungua simu na kuonyesha screenshot aliyokuwa ameificha. Alitarajia namba ziwe na nguvu alizokuwa nazo kwenye kundi la WhatsApp. Chini ya mwanga wa jikoni zilionekana kama picha tu—safi, za kitaalamu, zisizo na jina lake.
“Hii inaonyesha faida,” alisema.
“Inaonyesha picha ya faida.”
“Si Hassan wa jana. Amefanya hii miaka.”
“Na sisi tumeishi pamoja miaka kumi na saba,” Mariam alisema. “Kwa nini nimejua leo kwamba nyumba imeingia sokoni ili picha hii ipate pesa?”
Juma alihisi swali hilo likipita juu ya uwekezaji na kugonga kitu kingine. Alianza kueleza namna alivyotuma akiba kwa awamu, namna Hassan alivyokuwa akitoa taarifa, namna mara mbili fedha ndogo zilivyowahi kurudi kwa watu wengine. Kila maelezo yaliongeza sentensi lakini hayakuongeza uthibitisho.
Mariam hakupaza sauti. Hilo lilikuwa baya zaidi. “Kiasi gani?”
Juma alitaja kiasi.
Asha aliacha kuandika.
Mariam alifunga macho kwa sekunde moja. “Hiyo si akiba. Hiyo ni sehemu ya nyumba yetu.”
“Nyumba ya kwanza,” Juma alisema haraka, kana kwamba kulikuwa na tofauti ya faraja. “Ile tulikuwa tumeipangisha. Hatukuuza tunayoishi.”
“Lakini uliuza bila kuniambia sababu halisi.”
“Nilikusudia kukueleza baada ya—”
“Baada ya faida?”
Juma hakujibu.
Mariam akasimama, akaleta jalada la nyaraka kutoka kabatini na kulifungua mezani. Kulikuwa na nakala ya hati ya nyumba waliyoishi, ada za shule, bima, na mpango wao wa miaka mitatu wa kuongeza chumba cha duka. “Hivi ndivyo nilivyodhani tunafanya maamuzi. Karatasi mezani. Saini. Mtu akisema hapana, tunajua kwa nini.”
Juma alijisikia mdogo kwa njia ambayo hasara ya pesa peke yake isingeweza kufanya. “Nimekosea kukuficha.”
“Je, umekosea uwekezaji?”
“Hilo bado sijui.”
Mariam akamrudishia simu. “Basi tujue. Si kwa kumwita Hassan mwizi. Si kwa kumwita mtaalamu. Kwa akaunti.”
Asha, ambaye alikuwa kimya muda wote, akasema, “Baba, naweza kuona picha?”
Juma alimpa simu. “Usijishughulishe na haya.”
“Ni screenshot tu.” Asha aliivuta karibu, akapanua sehemu ya juu. “Hii ilitumwa saa mbili na dakika kumi na saba usiku, si ndiyo?”
“Ndio.”
Asha akafungua taarifa za picha, kisha ujumbe wa Hassan. “Lakini kwenye picha yenyewe saa ya kifaa inaonyesha dakika ishirini na tisa baada ya hapo.”
Juma akanyoosha mkono. “Labda timezone.”
“Labda,” Asha alisema. “Lakini simu yake ilikuwa hapa mjini siku hiyo. Aliweka picha ya birthday ya mjomba saa moja kabla.”
Mariam hakusema *nilikwambia*. Alimwangalia tu Juma.
Juma alichukua jalada lile na kulifungua mwenyewe. Mkataba wa mauzo ya nyumba ya Mtoni ulikuwa na tarehe ambayo sasa ilimchoma macho. Siku mbili baada ya kupokea malipo, alikuwa amemtumia Hassan awamu kubwa kuliko zote. Kwenye maelezo ya benki aliandika tu *uwekezaji*, bila jina la kampuni wala namba ya akaunti ya biashara. Wakati huo hakuliona kama tatizo; Hassan alikuwa amempigia simu kabla ya transfer, akamwambia asitumie maneno mengi kwa sababu kundi lao lilikuwa linafanya reconciliation yake.
“Uliuliza kwa nini?” Mariam alisema.
Juma akatikisa kichwa. “Nilidhani anarahisisha.”
“Na ulipokea nini baada ya kutuma?”
“Ujumbe. Halafu picha ya position.”
“Receipt?”
“Ya benki yangu kwamba pesa zimetoka.”
Mariam akaweka kidole juu ya karatasi. “Hii inathibitisha sisi tulituma. Haithibitishi upande mwingine ulifanya alichosema.”
Maneno hayo hayakuwa ya kitaalamu, lakini yaliweka mpaka ambao Juma alikuwa ameukwepa. Alifungua mazungumzo ya zamani na Hassan. Kulikuwa na vicheko, salamu za familia, picha za mechi, na katikati yake maagizo ya kutuma fedha. Hakuna sehemu ambayo Juma aliwahi kuuliza jina kamili la taasisi iliyopokea au namna angeweza kuingia mwenyewe. Kila mara Hassan alijibu swali la faida kwa picha nyingine.
Asha alitoka sakafuni na kukaa mbali kidogo, bado akiwa na kompyuta yake. “Sitamwita mtu mwongo,” alisema, kana kwamba alikuwa amesoma uso wa baba yake. “Nimeona tu saa.”
Juma akavuta pumzi. Hilo lilimsaidia kuliko faraja. Tatizo lao la kwanza halikuwa kuthibitisha uhalifu. Lilikuwa kuthibitisha walichokuwa nacho.
Kwa mara ya kwanza, picha ya kijani haikuonekana kama faida. Ilionekana kama swali.
Asha akagusa kona ya screenshot tena. “Baba, saa hii haiwezi kuwa baada ya ujumbe ambao tayari ulikuwa umetumwa.”
#