Usiku wa Mji Mkongwe ulikuwa na sauti zake za kawaida: gurudumu la mkokoteni likikwaruza mawe, redio ya jirani ikivuma taarab kwa mbali, na upepo wenye chumvi ukipiga vioo vya duka la Mtevu Sauti. Khamis Mtevu alizizoea sauti hizo. Kazi yake ilikuwa kuzisafisha, kuzifanya zisikike kana kwamba muda haujawahi kuzipitia. Lakini saa 22:10, kengele ya mlango ililia mara moja tu, kisha ikakaa kimya kama imejuta.
Mwanaume aliyeingia alivaa kofia iliyofunika macho. Hakusimama kwenye taa ya dari. Aliweka kaseti nyeusi kwenye kaunta na bahasha ndogo ya fedha. Kwenye lebo, kwa kalamu ya bluu iliyofifia, kulikuwa na maneno: KWA KHAMIS PEKEE.
“Hii imekaa kwenye maji,” Khamis alisema, akigeuza kaseti kwa vidole vyake. Plastiki ilikuwa na alama za chumvi. “Utepe unaweza kukatika.”
“Basi usiuache ukate.” Sauti ya mgeni ilikuwa imeshushwa makusudi. “Nitarudi kabla ya saa kumi na moja.”
“Nani ametuma?”
Mgeni hakugeuka. “Mtu aliyeshindwa kusema kwa wakati.”
Mlango ulifungwa nyuma yake. Mzee Baraka, aliyekuwa amekaa karibu na redio ya valve akitengeneza knob, aliinua kichwa. Macho yake yalikwama kwenye lebo.
“Huo mwandiko…” alisema.
Khamis hakujibu. Alivaa miwani ya kukuza, akafungua ganda kwa bisibisi nyembamba. Ndani kulikuwa na mchanga mwekundu wa gati, sio vumbi la nyumba. Utepe ulikuwa umekwama kwenye spool ya kushoto kama mshipa uliokauka. Baraka alisogea karibu.
“Yusuf Ndege,” mzee alisema kwa pumzi. “Alikuwa anaandika R kwa namna hiyo. Kumbuka?”
Khamis alikumbuka. Alikumbuka Yusuf akicheka kwenye studio ya Redio Bahari, akisema hakuna sauti inayopotea, kuna sauti tu ambazo watu hawataki kuzisikia. Pia alikumbuka habari ya ajali ya pikipiki ya Yusuf miezi miwili iliyopita. Mwili ulipelekwa hospitalini, simu ikapotea, na kituo kikatoa hotuba fupi ya pole kisha kikaendelea na muziki.
“Mtu aliyekufa hawezi kutuma kaseti,” Khamis alisema.
“Mtu aliyekufa anaweza kuwa ameiacha.”
Khamis alisafisha utepe kwa pamba na kioevu kidogo. Hakutumia mashine ya haraka; aliuweka kwenye deck ya zamani yenye mkono wa kasi. Kila mzunguko ulikuwa hatari. Baraka alifunga mlango wa mbele.
Sauti ya mawimbi ilitoka kwenye spika. Kisha milio ya upepo. Kisha ukimya mrefu sana, ule ukimya ambao haukuwa tupu bali ulikuwa na msukumo wa mtu aliyeshika pumzi. Khamis aliongeza sauti.
Mapigo manne yalisikika: tok. tok. tok. tok.
Baraka alikaa sawa. “Hiyo ni beacon.”
Baada ya mapigo, sauti ilivuja kupitia kelele. Ilikuwa ya Yusuf, imechanika na chumvi, lakini haiwezi kukosewa.
“Khamis,” Yusuf alisema. “Usiniweke kwenye kabati tena.”
Vidole vya Khamis viliganda kwenye knob. Baraka alimwangalia, lakini Khamis hakuweza kuangalia nyuma. Miaka minane iliyopita, sauti nyingine ilikuwa imeombwa ifungwe kabatini. Sauti ya baba yake. Alikuwa mdogo, mwoga, na aliamini kufuta sehemu ya rekodi kungeokoa Rehema. Tangu siku hiyo, kila kaseti aliyorekebisha ilikuwa kama adhabu.
Taa za duka zilizimika ghafla. Fuse ilipiga klik. Katika giza, Khamis alisikia mlango wa nyuma ukigongwa. Baraka akashika tochi; Khamis akaishika kaseti. Mlango ulipofunguliwa, alley ilikuwa tupu. Sakafuni kulikuwa na kadi ya plastiki yenye alama za zamani za bandari. Upande mmoja uliandikwa 14/05:40.
“Polisi,” Baraka alisema. “Sasa.”
“Hapana.” Khamis aliwasha taa ya dharura. “Kwanza nataka kujua Yusuf alimaanisha nini.”
“Na kama aliyekutuma ni mtu anayejua ulivyofuta sauti ya baba yako?”
Khamis hakujibu mara moja. Kwenye ukuta wa duka kulikuwa na picha ya baba yake akiwa na sare ya fundi wa gati, ameshika redio yenye antena iliyopinda. Rehema alikuwa mtoto kwenye picha, amekalia bega lake. Siku ambayo Khamis alifuta mwisho wa rekodi, baba yao hakuwa ameomba aokolewe; aliomba mtu asiache kusikiliza. Khamis alikuwa amesikia tishio la Kenga kwenye simu, akasikia Rehema akilia chumbani, na akachagua kitufe cha delete. Tangu hapo hakuwahi kumwambia Rehema ukweli wote.
“Niliifanya ili tusidhurike,” alisema.
Baraka hakumpa msamaha. “Na sasa? Unadhani kuficha kaseti hii kutatulinda?”
“Sijui. Lakini kumpa mtu yeyote sasa hivi ni kuirudisha kwenye kabati lingine.”
Alitoa reel na kuiweka ndani ya spika iliyokuwa imeharibika chini ya kaunta. Kwenye deck akaweka utepe mfupi usio na sehemu muhimu, kisha akarekodi nakala ya kazi kwenye kadi yake ya kumbukumbu. Baraka alifunga pazia la mbele na kuanza kuandika namba za masafa kwenye daftari lake. Wote wawili walifanya kazi kimya, lakini ukimya huu ulikuwa tofauti na ule kwenye kaseti: ulikuwa ukimya wa watu waliokwishaamua kuogopa baadaye.
Saa ilipoonyesha 22:59, hakuna mgeni aliyerudi. Lakini simu ya Baraka ilipokea ujumbe mfupi: AMECHEZA KASETI. MUANGALIENI.
Baraka alitaka wazime kila taa na waitwe polisi kwa namba ya dharura. Khamis alimzuia. Ujumbe haukuwa tishio la mbali tena; mtu aliyemtuma alikuwa amejua kinachoendelea ndani ya duka kabla hata kaseti haijamaliza kuchezwa. Alifunga dirisha la nyuma, akachunguza grili na kuona alama mpya ya kiatu kwenye udongo wenye chumvi. Mtu alikuwa amesimama pale, akisikiliza kwa muda. Badala ya kujifanya hakuna kilichotokea, Khamis alimpa Baraka nakala ya pili na kumwomba aiweke mahali tofauti. Ilikuwa mara ya kwanza tangu kifo cha baba yao kumruhusu mtu mwingine kubeba sehemu ya ukweli.
Baraka aliichukua bila tabasamu. Aliweka kadi hiyo ndani ya sanduku la valves la redio yake na akamkumbusha Khamis kuwa mtu anayegawa ushahidi hafanyi hivyo kwa sababu ana uhakika wa kushinda; hufanya hivyo kwa sababu hataki kushindwa peke yake. Khamis akaandika 14 na 05:40 kwenye karatasi ndogo, akaifunga kwenye mkono wa saa yake. Kwa mara ya kwanza, namba hizo hazikuwa fumbo tu. Zilikuwa saa inayomsogelea.
Alipozima deck, hakuzima hofu. Aliihamisha tu kutoka spika hadi mfukoni, pamoja na kadi ya muda.
Khamis alibonyeza play mara ya mwisho. Baada ya mapigo manne, Yusuf alinong’ona kwa sauti iliyofichwa chini ya mawimbi:
“Usimwamini Asha.”